NOVI TEMATSKI PROJEKT GRADSKE GALERIJE FONTICUS
Nakon »Kovine«, »Vode« i »Zraka«, u prostore grožnjanske Gradske galerije Fonticus prošli je tjedan na red došla i »Vatra«. I ovaj novi tematski projekt galerije Fonticus ima, kao i njegovi prethodnici, po odazivu umjetnika međunarodni karakter. Nakon pomne selekcije autor projekta Eugen Borkovsky odabrao je 32 autora čiji radovi čine izložbu »Vatra«, to su: Mirna Arsovska, Barbara Blasin, Atanas Botev, Darko Brajković Njapo, Vedran Burul, Samir Cerić Kovačević, Valentin Dimanovski, Bruna Dobrilović, Slađan Dragojević, Ljiljana Golik, Voljen Grbac, Igor Gustini, Burhan Hadžialjević, Anne Hausner, Pamela Ivanković, Marino Jugovac, Marija Kauzlarić, Gordana Kužina, Miranda Legović, Damir Leka, Lovorka Lukani, Slavica Marin, Saša Pančić, Tereza Pavlović, Tanja Pečanić, Leni Raucher, Ira Schneider, Krunislav Stojanovski, Nina Šperanda, Bojan Tankosić, Zlata Tomljenović, Roberta Weissman Nagy i Mirko Werner Folkl. Poneki od njih, poput pionira video -arta Ire Schneidera, rođenog u u New York City-u, USA, koji je upravo dobio nagradu Celeste premio na ovogodišnjem venecijanskom bijenalu za rad »Water everywhere«, ovom se prilikom prvi put predstavljaju hrvatskoj publici. Uz mnoge druge, jedna od zanimljivosti ovog likovnog projekta je uvod u njega, performans »Pušina« Burhana Hadžialjevića, kojim autor izravno ukazuje na getoiziranje pušača, a zapaženo je bio izveden i prošle godine u Sloveniji prilikom nasilnog uvođenja zakona o zabrani pušenja. O ostalim radovima ukratko iz opsežnog predgovora autora projekta »Vatra« Eugena Borkovskog: »Djela trideset i jednog autora možemo u grubo odrediti unutar nekoliko osnovnih grupa. Podjelu možemo započeti autorima koji polaze od jednostavnih, uporabnih svojstava fenomena vatre. Tu je Samir Cerić Kovačević koji likovno zanimljivim diptihom, zapravo, opisuje paljenje cigarete te Darko Brajković Njapo koji svoje radove peče u tavi za palačinke. U sljedećoj grupi nalazimo radove koji problematiziraju vatru kao vizualni fenomen poigravajući se rezultatima pojavnosti vatre. Voljen Grbac ih bilježi, igor Grustini ih nabraja a Barbara Blasin se s njima poigrava. Ona bi mogla ući i u slijedeću grupu koja problematizira element vatre na način da ga pretvara u znak. Tu je Valentin Dimanovski koji najprije zapaža značenje tipske oznake koja je povezana s plamenom a da sam rad ne sadrži element vatru. Anne Hausner nudi izlučeni portret vatre izoliran od svega nebitnog. Za razliku od nje, Saša Pančić uzima sliku plamena, ali je stilizira. Sličan rezultat, no bez posizanja za doslovnom ilustracijom vatre, nudi Tereza Pavlović. Ona strukturom i kolorom dobiva znak. Nešto slično postiže i Tanja Pečanić ali s manje organiziranom strukturom reljefa. Za razliku od njih Pamela Ivanković  doživljaj maksimalno pojednostavnjuje i pomoću čistih, geometrijskih oblika formira znak koji odgovara elementu teme.     Spontani rezultat na nivou sistema znakovlja, kao rezime vizualnog propitivanja vatre u materijalu, postiže Zlata Tomljenović. No ona može pripadati i slijedećoj grupi autora koja se igra rezultatima djelovanja vatre. Tako Burhan Hadžialjević uspijeva postići slikarskim postupkom na platnu rezultat koji nam prenosi snagu nekontrolirane stihije. Nešto umjereniji ali slične tematike je rad Damira Leke. Oba autora prenose impresije požarišta. Drugačije od njih, na nivou eksperimenta, ali s odličnim rezultatima, zapažanja o djelovanju vatre izgovaraju Lovorka Lukani,  Marino Jugovac i Leni Raucher. Oni sami iniciraju vatru kojom oblikuju, utječu na materijal koji im je zanimljiv. Impresiju gorenja, izgaranja procesom zavarivanja, prenose nam Miranda Legović i Slavica Marin. Jedna direktno, bilježeći događanje, dok druga to čini indirektno predstavljajući rezultat djelovanja kontroliranog plamena. U ovu grupu pripada i rad Vedrana Burula s otklonom k problematiziranju iz pozicije emocionalno – simboličnog značenja elementa vatre. Najdramatičniji rad u ovoj grupi svakako je rad Roberte Weissman Nagy, koja dojam postiže s dva sasvim suprotstavljena materijala koji su još i u neskladu sa zadanim elementom. Osobni, emocionalni stav pri problematiziranju teme u svoje radove uklapaju i Ira Schneider i Ljiljana Golik. Jedan autor vezujući doživljaj uz mladost i užareno vrijeme radnje a autorica uz ukomponiranu emocionalnu vrelinu želje. Mirko Werner Fölkl pozicioniran je između grupe koju karakterizira osobno i grupe autora koji problematiziraju obredna svojstva demistificirajući simbole ali i uz doslovnost vatre kao sastavnog elementa. Najočitiji iz ove grupe je rad Marije Kauzlarić. Ona i doslovno i simbolično predstavlja ritual uz osobni cinični stav. Za razliku od nje Bruna Dobrilović ritual plasira kao pozitivnu situaciju. Naravno atmosfera je ovdje pasivnija. U ovu grupu, prema ovoj gruboj podjeli, mogli bismo smjestiti i rad Slađana Dragojevića. On na ritual koji imamo u sjećanju podsjeća novim ritualom: ovaj puta u suradnji s vodom. Nešto doslovniji rad podastire Gordana Kužina. Ona se služi ognjem kojim intervenira na oznaku formalnog identiteta. Tu je i rad Mirne Arsovske koja obred gura na rub područja kontrole i pokazuje moguću nelagodu sa benignim elementima koji uz njenu intervenciju postaju moguća opasnost. Ilustrirajući na maštovit način, Nina Šperanda predstavlja aktere, personifikacije rituala i legendi. Ona ih predstavlja dramatično ali u pasivnoj situaciji. Sasvim drugačije od nje Bojan Tankosić ironično oslikava moguću situaciju bizarnog događanja unutar rituala / borbe, gdje je vatra prisutna i doslovno ali i u simboličnom obliku. Najosobnije problematiziranje vatre je rad „Pušionica“ Burhana Hadžialjevića. Iako kreće od osobnog, ideju prenosi na univerzalni nivo individualnih sloboda«. (N.T.)